»English   »Mapa serwisu   »Kontakt
organy.art.pl » Słownik »

Słownik terminów organowych

A   B   C   D   E   F   G   H   I   K   L   Ł   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   Z   Ż
Szukaj terminu
    
- zdjęcie   - dźwięk w formacie mp3

R
Rama mechaniki
zobacz: Osiownica, Drążkownica, Raster, Blat trakturowy, Rama mechaniki
Raster
zobacz: Osiownica, Drążkownica, Raster, Blat trakturowy, Rama mechaniki
Recit
Nazwa sekcji żaluzjowej w francuskich organach romantycznych - od niemieckiego Schwellwerku różni się głównie znacznie większą obsadą językowych głosów typu regałowego oraz większą zwykle obsadą głosów alikwotowych.
Regal
zobacz: Regał, Regal
Regał, Regal
Głos językowy kryjący, którego piszczałki występują bez korpusu lub z krótkim korpusem nie pełniącym roli rezonatora. Tym różni się od głosów grupy trąbkowej. Regał posiada charakterystyczną barwę dźwięku. Regały budowane są w wersjach 16', 8' i 4'.
Register   
Przycisk umożliwiający włączanie bądź wyłączanie głosów (grup głosów). Wyróżniamy następujące rodzaje registrów:
  • włączniki poszczególnych głosów - mają kształt wysuwanego kołka lub kutego w żelazie uchwytu (w instrumentach mechanicznych - wysunięcie go powoduje uruchomienie dźwigni przesuwającej zasuwę w wiatrowni; w instrumentach współczesnych jako stylizacja dawnych włączników uruchamiająca urządzenia elektroniczne) lub przechylanej płytki - z podaną nazwą i stopażem głosu oraz często numerem kolejnym włącznika
  • włączniki głosów dla wolnych kombinacji umieszczane w kompletach oznaczanych najczęściej odrębną barwą dla każdej kombinacji w bezpośrednim sąsiedztwie odpowiadających im registrów głównych (mają kształt małych kołeczków lub uchylnych języczków); analogicznie oznaczone numerami włączniki kombinacji zapisanych w elektronicznej pamięci
  • tzw. registry zbiorcze (pomocnicze), czyli włączniki wolnych kombinacji i stałych kombinacji a także dodatkowych urządzeń, np.: crescendo, automat pedałowy itp.
  • włączniki nożne obsługujące te same funkcje co registry zbiorcze i połączenia
  • wałek lub pedał crescendo,
  • dźwignie pedałowe obsługujące żaluzje,
  • przełączniki sekwencyjne oznaczane znakiem: + (plus) lub: - (minus) - umożliwiające włączenie następnej (lub poprzedniej) w kolejności kombinacji registrów zapisanych w elektronicznej pamięci

[JRz]

Rejestr
1) odcinek, fragment skali dźwiękowej - mówi się np.: w śrokowym rejestrze skali Kwintadena 8' zbliżona jest barwą do klarnetu, w rejestrze obejmującym najwyższe dźwięki skali głosy językowe zatracają nieco swój indywidualny charakter, itp.
2) polski odpowiednik terminów register i manubrium.
[JRz]
Repetycja
Właściwość niektórych głosów miksturowych, pozwalająca uzyskać bardzo wyrównane brzmienie tego głosu w całej skali. Przykładowo dla mikstury 3 chórowej może to wyglądać następująco (bez nawiasu nazwa klawisza, w nawiasie faktyczne brzmienie piszczałek mikstury - repetycja zachodzi między dźwiękiem G a Gis):
    ...
    F (f1, c2, f2)
    Fis (fis1, cis2, fis2)
    G (g1, d2, g2)
    Gis (dis1, gis1, dis2)
    A (e1, a1, e2)
    ...

[JRz]

Rezonator
zobacz: Roztrąb, Rezonator, Tuba
Ripienflet
Głos fletowy, pokrewny do Dolkanu lecz o węższej menzurze.
Rohrfloete
zobacz: Rurflet, Rohrfloete, Flet rurkowy
Roztrąb, Rezonator, Tuba   
Element konstrukcyjny głosu językowego, kształtem przypominający często korpus piszczałki wargowej - przede wszystkim od jego wielkości i kształtu (obok materiału i kształtu języka) zależy barwa głosu. Spotykamy roztrąby o kształcie lejkowatym lub cylindrycznym; otwarte, kryte czapką z otworami, lub przymknięte uchylną blaszką; bywają budowane z różnych rodzajów blach lub drewna. Zasadniczo wyróżniamy rezonatory zbliżone wielkością do analogicznych korpusów piszczałek labialnych, o połowę od nich krótsze i wreszcie krótkie rezonatory głosów regałowych.
[JRz]
Rurflet, Rohrfloete, Flet rurkowy      
Głos organowy labialny występujący w tzw. formie półkrytej. W pokrywie piszczałki wywiercony jest otwór, do którego dolutowana jest cienka rurka. Rurflet budowany jest z metalu lub z drewna. Barwa dźwięku jest znacznie jaśniejsza niż w głosach całkowicie krytych. Budowany jest w wersjach od 16' do 4' oraz kwintowych. Ciekawe przykłady fletów rurkowych znajdują się w organach w Jędrzejowie pod nawą Baorflet 8' i 2'.