»English   »Mapa serwisu   »Kontakt
organy.art.pl » Słownik »

Słownik terminów organowych

A   B   C   D   E   F   G   H   I   K   L   Ł   M   N   O   P   Q   R   S   T   U   V   W   Z   Ż
Szukaj terminu
    
- zdjęcie   - dźwięk w formacie mp3

K
Kanał klapowy
Określenie używane w odniesieniu do komory wiatrowej, w której zamontowane są wentyle klapowe (zob. komora wiatrowa).
Kancela
zobacz: Przegroda, Tama, Przegródka, Kancela
Kątownik, Dźwignia kątowa, Koziołek, Winkiel
Odmiana dźwigni dwuramiennej z ramionami zamocowanymi pod kątem 90 st. Kątownik służy do zmieniania kierunku i zwrotu działającej siły np. zamienia siłę działającą pionowo na siłę działającą poziomo i na odwrót.
Kegellade
zobacz: Wiatrownica stożkowa, Kegellade, Wiatrownica górnozaworowa
Klarnet
Organowy głos językowy przelatujący, przeważnie 8', rozpowszechniony w instrumentach z I połowy XX wieku (np. w dawnych instrumentach firmy Rieger). Zdarzają się też klarnety wargowe (budowane chętnie przez Biernackiego w latach 30. XX w.).
[JRz]
Klawiatura deptana
zobacz: Pedał, Pedal, Klawiatura pedałowa, Klawiatura nożna, Klawiatura deptana
Klawiatura nożna
zobacz: Pedał, Pedal, Klawiatura pedałowa, Klawiatura nożna, Klawiatura deptana
Klawiatura pedałowa
zobacz: Pedał, Pedal, Klawiatura pedałowa, Klawiatura nożna, Klawiatura deptana
Klawiatura polska
Klawiatura organów z niepełną najniższą oktawą – oktawą krótką typu E/C (zob. oktawa krótka).
Klucze rejestrowe
zobacz: Manubria, Cięgła rejestrowe, Klucze rejestrowe, Klucze sprzęgające, Włączniki rejestrów, Cugi
Klucze sprzęgające
zobacz: Manubria, Cięgła rejestrowe, Klucze rejestrowe, Klucze sprzęgające, Włączniki rejestrów, Cugi
Komora rejestrowa
Część Wiatrownicy rejestrowej. Przebiegająca wzdłuż wiatrownicy komora (kanał), nad którą ustawione są wszystkie piszczałki jednego głosu organowego (zob. przegroda).
Komora wiatrowa
Część Wiatrownicy. Szczelna, drewniana, niepodzielona na przegrody skrzynia, przebiegająca w poprzek (wiatrownica rejestrowa) lub wzdłuż (wiatrownica tonowa) wiatrownicy, W komorze wiatrowej wypełnionej sprężonym powietrzem znajdują się wentyle, które rozdzielają to powietrze do przegród tonowych bądź kanałów rejestrowych (w zależności od typu wiatrownicy).
Koppel, Copula, Koppelfloete, Flet łączony
1) oznaczenie (odnośnie do: Koppel) systemu połączeń manuałowych oraz połączeń manuałów do pedału.
2) głos organowy labialny, o bardzo szerokiej menzurze, korpus składa się z dwóch części: właściwego korpusu i stożkowatego kołpaka zakończonego niewielkim otworem; taka konstrukcja sprawia, że głos zachowuje się jak kryty, ma neutralną głęboką barwę. Występuje w wersjach: 8' lub 16', rzadko 4'.
[JRz]
Koppelfloete
zobacz: Koppel, Copula, Koppelfloete, Flet łączony
Korekturarz
zobacz: Stimmhorn, Korekturarz
Kornet, Cornett      
1) organowy głos językowy z grupy trąbek o stopażu 4' lub 2'
2) organowy głos labialny, wielochórowy, najczęsciej 5-chórowy, budowany jest w górnym rejestrze najczęściej od c1. Używany jest jako głos solowy. Swą szczególną barwę zwdzięcza temu, że obok chórów strojonych w oktawach i kwintach posiada chóry strojone w tercji i septymie).
Kozi róg
zobacz: Gemshorn, Kozi róg
Koziołek
zobacz: Kątownik, Dźwignia kątowa, Koziołek, Winkiel
Krumhorn, Cromorne, Krzywy róg      
Organowy głos językowy o wąskich roztrąbach cylindrycznych, jeden z najważniejszych głosów językowych w organach. Budowany według szkoły niemieckiej posiada ostry dźwięk, natomiast wersja francuska o szerszych korpusach posiada dźwięk klarnetowy. Krumhorn występuje głównie w wersji 8' w pozytywie.
Kryty flet
zobacz: Gedackt, Flet kryty, Kryty flet
Krzywy róg
zobacz: Krumhorn, Cromorne, Krzywy róg
Kwinta, Quinte   
Oznaczenie głosu pryncypałowego w wersji kwintowej, np. 2 2/3'.
Kwintadena, Quintadena, Quintaton      
Organowy głos składający się z krytych piszczałek o wąskiej menzurze. W dźwięku słychać wyraźnie udział trzeciego tonu alikwotowego, czyli kwinty (brzmieniem głos ów zbliża się nieco do klarnetu). Stosowany jest w wersjach manuałowych (rzadziej również w pedale), może być wykonany z drewna lub metalu, przeważnie występuje w wersji 16', 8', 4'.
[JRz]